علي محمد ميرجليلى

235

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

ج - مرحوم كلينى و صدوق روايتى از امام صادق عليه السلام نقل كرده‌اند كه مىفرمايد : شيوهء پيامبر صلى الله عليه و آله اين بود كه بر زنان سلام مىكرد و آنها نيز پاسخ مىدادند . شيوهء امام على عليه السلام هم سلام كردن بر زنان بود ، ( لكن ) خوش نداشت كه بر زن جوان سلام كند و مىفرمود : مىترسم كه ( لحن ) صدايش مرا بگيرد . « 1 » روايت ديگرى از امام صادق عليه السلام وارد شده است كه مىفرمايد : بر زن سلام نكن . « 2 » روايت اوّل دلالت بر جواز سلام مردان بر زنان دارد ، بلكه استحباب آن را مىرساند ؛ زيرا شيوهء دو معصوم بزرگوار است . لكن روايت دوّم از آن منع مىكند . مرحوم فيض در صدد جمع بين اين دو مىگويد : روايت دوّم حمل مىشود بر موردى كه زنى جوان است و مرد مسلمان مىترسد كه صداى آن زن جوان ، در او اثر گذارد ، نه سلام بر زنان محرم و مسنّ ( كه صداى آنها دل‌انگيز نيست . ) بدين وسيله بين اين دو حديث جمع مىكنيم . « 3 » فيض ذيل روايت اول را شاهدى بر جمع خود گرفته است . د - دربارهء مزاح و شوخى رواياتى داريم كه آن را تشويق مىكند ، از طرف ديگر برخى از روايات از آن نهى كرده است . مرحوم فيض مىفرمايد : روايات ناهى ، از آن شوخى نهى مىكند كه داراى يكى از سه امر باشد . 1 - مزاح متضمن فحش باشد . 2 - افراط در شوخى كردن باشد . 3 - مزاحى باشد كه در آن ديگران مورد تمسخر قرار گيرند . ( و گرنه اصل مزاح و شوخى امرى مطلوب است . ) سپس اضافه مىكند : در خود روايات ، شواهدى وجود دارد كه جمع

--> ( 1 ) . همان ، ج 5 ، ص 600 . كانَ رَسُولُ اللّهِ 9 يُسَلّمُ عَلَى النّساءِ وَ يَرْدُدْنَ عَلَيْهِ وَ كانَ اميرُالمُؤمنين 7 يُسَلّمُ عَلَى النّساءِ وَكانَ يَكْرَهُ انْ يُسَلّمَ عَلَى الشَّابَّةِ مِنْهُنَّ وَ يَقُولُ : اتَخَوَّفُ انْ يُعْجِبَنِى صَوْتُها . ( 2 ) . لاتُسَلّمْ عَلَى الْمَرْئَةِ . الوافى ، ج 5 ، ص 600 . ( 3 ) . الوافى ، ج 5 ، ص 600 و 601 .